خلاصهای جامع از استاندارد حسابداری 35: مالیات بر درآمد
استاندارد حسابداری 35: مالیات بر درآمد
استاندارد حسابداری 35 به مالیات بر درآمد پرداخته و نحوه حسابداری آن را تجویز میکند. این استاندارد بر شناخت و اندازهگیری بدهیها و داراییهای مالیات جاری و انتقالی تمرکز دارد و به واحدهای تجاری ابلاغ میکند که چگونه آثار مالیاتی جاری و آتی بر داراییها و بدهیها را حسابداری کنند.
اهداف و دامنه کاربرد
- هدف: تجویز روشهای حسابداری برای مالیات بر درآمد، با تمرکز بر بازیافت و تسویه مبالغ دفتری داراییها و بدهیهای شناساییشده در صورتهای مالی.
- دامنه کاربرد: شامل تمام مالیاتهای داخلی و خارجی مبتنی بر سود مشمول مالیات است، از جمله مالیاتهای تکلیفی که توسط واحدهای تجاری فرعی یا وابسته پرداخت میشود.
تعاریف کلیدی
- سود حسابداری: سود یا زیان دوره قبل از کسر هزینه مالیات.
- سود مشمول مالیات: سود یا زیان دوره که طبق قوانین مالیاتی تعیین میشود.
- هزینه مالیات: شامل هزینه مالیات جاری و انتقالی در محاسبه سود یا زیان دوره.
- مالیات جاری: مالیات بر درآمد پرداختنی یا قابل بازیافت مربوط به سود مشمول مالیات یک دوره.
- بدهیهای مالیات انتقالی: مالیات بر درآمد قابل پرداخت در دورههای آتی ناشی از تفاوتهای موقتی مشمول مالیات.
- داراییهای مالیات انتقالی: مالیات بر درآمد قابل بازیافت در دورههای آتی مرتبط با تفاوتهای موقتی کاهنده مالیات، زیانهای مالیاتی استفادهنشده، و اعتبارهای مالیاتی استفادهنشده.
- تفاوتهای موقتی: تفاوت بین مبلغ دفتری یک دارایی یا بدهی در صورت وضعیت مالی و مبنای مالیاتی آن.
- مبنای مالیاتی: مبلغ قابل انتساب به دارایی یا بدهی برای مقاصد مالیاتی.
مبنای مالیاتی و تفاوتهای موقتی
مبنای مالیاتی داراییها و بدهیها تعیینکننده تفاوتهای موقتی است که میتواند مشمول مالیات یا کاهنده مالیات باشد. این تفاوتها میتوانند ناشی از تفاوت در زمانبندی درآمد یا هزینه باشند و بر ایجاد بدهیها و داراییهای مالیاتی انتقالی تأثیر بگذارند.
شناخت بدهیها و داراییهای مالیاتی
- بدهیهای مالیات انتقالی: برای تفاوتهای موقتی مشمول مالیات به جز مواردی که ناشی از شناخت اولیه سرقفلی یا یک دارایی یا بدهی است که ترکیب تجاری نیست و سود حسابداری را تحت تأثیر قرار نمیدهد، شناسایی میشود.
- داراییهای مالیات انتقالی: برای تفاوتهای موقتی کاهنده مالیات تا حدی که سود مشمول مالیات قابل استفاده باشد، شناسایی میشود.
- زیانهای مالیاتی و اعتبارهای مالیاتی استفادهنشده: دارایی مالیات انتقالی بابت انتقال این اقلام به دورههای آتی باید تا حدی شناسایی شود که سود مشمول مالیات قابل استفاده باشد.
اندازهگیری و ارائه
- اندازهگیری: بدهیها و داراییهای مالیات جاری و انتقالی بر اساس نرخهای مالیاتی لازمالاجرا تا پایان دوره گزارشگری اندازهگیری میشوند.
- ارائه: هزینه مالیات باید به عنوان بخشی از سود یا زیان دوره در صورت سود و زیان ارائه شود. همچنین تفاوتهای تسعیر مربوط به بدهیها و داراییهای مالیاتی انتقالی ارزی میتواند به عنوان هزینه یا درآمد مالیاتی انتقالی طبقهبندی شود.
- تهاتر: داراییها و بدهیهای مالیات جاری و انتقالی باید تنها در صورتی تهاتر شوند که حق قانونی برای تهاتر وجود داشته باشد و قصد تسویه بر مبنای خالص وجود داشته باشد.
افشا و تاریخ اجرا
- افشا: اجزای عمده هزینه مالیات باید جداگانه افشا شود. این شامل هزینه مالیات جاری، تعدیلات مربوط به مالیات جاری دورههای قبل، و تغییرات در نرخهای مالیاتی است. همچنین باید توضیحی درباره تغییرات در نرخهای مالیاتی و آثار بالقوه مالیاتی سود تقسیمی ارائه شود.
- تاریخ اجرا: الزامات این استاندارد برای صورتهای مالی که دوره مالی آنها از تاریخ 1/1/1399 و بعد از آن شروع میشود، لازمالاجراست.
در نهایت، این استاندارد با الزامات استاندارد بینالمللی حسابداری 12 مالیات بر درآمد نیز مطابقت دارد و اجرای آن میتواند به بهبود شفافیت و دقت گزارشگری مالیاتی واحدهای تجاری کمک کند.