حسابداری داراییهای نگهداری شده برای فروش و عملیات متوقف
استاندارد حسابداری شماره 31: داراییهای غیرجاری نگهداری شده برای فروش و عملیات متوقف شده
استاندارد حسابداری شماره 31 یکی از استانداردهای بنیادین در حوزه حسابداری و گزارشگری مالی است که چارچوب شناسایی، اندازهگیری، ارائه و افشای داراییهای غیرجاری نگهداری شده برای فروش و همچنین عملیات متوقف شده را تعریف میکند. این استاندارد الزامات دقیق و مشخصی را برای نحوه برخورد حسابداری با این داراییها و عملیات تعیین مینماید و به منظور افزایش شفافیت و قابلیت اتکای اطلاعات مالی تدوین شده است.
هدف استاندارد
هدف این استاندارد، تعیین رویههای حسابداری برای داراییهایی است که به عنوان «نگهداری شده برای فروش» طبقهبندی میشوند و همچنین نحوه ارائه و افشای عملیات متوقف شده در صورتهای مالی. به طور مشخص، استاندارد موارد زیر را پوشش میدهد:
- اندازهگیری داراییهای نگهداری شده برای فروش به مبلغ کمتر از مبلغ دفتری و خالص ارزش فروش پس از کسر هزینههای مرتبط با فروش (Net Realizable Value) و توقف استهلاک از زمان طبقهبندی.
- تفکیک و ارائه داراییهای نگهداری شده برای فروش در ترازنامه به صورت جداگانه و همچنین ارائه نتایج عملیات متوقف شده به طور مجزا در صورت سود و زیان.
- افشای مفصل درباره عملیات متوقف شده شامل سود یا زیان خالص پس از مالیات و جریانهای نقدی مرتبط.
دامنه کاربرد
این استاندارد برای کلیه داراییهای غیرجاری یا مجموعههای واحدی که قصد فروش آنها وجود دارد یا عملیات مرتبط با آنها متوقف شده است، کاربرد دارد. موارد مشمول این استاندارد عبارتند از:
- داراییهای غیرجاری مانند تجهیزات، زمین، ساختمان و سایر داراییهای ثابت که به طور مستقل یا در قالب مجموعههای واحد نگهداری شده برای فروش طبقهبندی میشوند.
- عملیات متوقف شده که بخشی از یک واحد تجاری اصلی یا بخشی از یک برنامه واگذاری یا برکناری است و باید به صورت جداگانه در گزارشهای مالی ارائه شود.
شرایط و نحوه طبقهبندی داراییهای نگهداری شده برای فروش
برای طبقهبندی داراییهای غیرجاری یا مجموعههای واحد به عنوان نگهداری شده برای فروش، باید شرایط زیر بهطور کامل احراز شود:
- دارایی یا مجموعه واحد باید آماده فروش فوری در وضعیت فعلی خود باشد، به نحوی که شرایط فروش معمول و متعارف برای آن فراهم باشد.
- فروش دارایی باید بسیار محتمل باشد، به این معنا که مدیریت واحد تجاری متعهد به اجرای برنامه واگذاری باشد و انتظار میرود فروش ظرف مدت زمان معقولی عملیاتی شود.
- از زمان طبقهبندی به عنوان نگهداری شده برای فروش، داراییها به مبلغ کمتر از مبلغ دفتری و خالص ارزش فروش اندازهگیری شده و استهلاک آنها متوقف میشود، مگر اینکه دارایی کاملاً مستهلک شده باشد.
تعریف عملیات متوقف شده
عملیات متوقف شده (Discontinued Operations) بخشی از یک واحد تجاری است که یا فروخته شده یا به عنوان نگهداری شده برای فروش طبقهبندی شده است. این بخش باید یک فعالیت تجاری مجزا با حوزه جغرافیایی مشخص و قابل تفکیک از سایر فعالیتها باشد یا بخشی از یک برنامه هماهنگ برای واگذاری یا برکناری باشد که اثرات مالی آن باید به صورت مجزا در صورتهای مالی گزارش شود.
ارائه و افشا در صورتهای مالی
استاندارد 31 تاکید میکند که اطلاعات مربوط به عملیات متوقف شده باید به صورت جداگانه و شفاف ارائه شده و افشاهای زیر الزامی است:
- ارائه یک مبلغ واحد در صورت سود و زیان که نشاندهنده سود یا زیان خالص عملیات متوقف شده پس از کسر مالیات است.
- تفکیک اجزای سود یا زیان عملیات متوقف شده شامل درآمدها، هزینهها و سود یا زیان قبل از مالیات.
- افشای اطلاعات مربوط به جریانهای نقدی مستقیم ناشی از عملیات متوقف شده.
- افشای محدودیتها یا شرایط خاص مربوط به مالکیت داراییها، به ویژه در مواردی که داراییها وثیقه بدهیها یا تحت محدودیتهای قانونی یا قراردادی باشند.
ارتباط با سایر استانداردها و نکات مهم
این استاندارد سازگاری قابل توجهی با استاندارد بینالمللی شماره IFRS 5 دارد و به منظور تضمین شفافیت و یکپارچگی اطلاعات مالی تدوین شده است. همچنین در موارد خاص سرمایهگذاریها در واحدهای تجاری فرعی، وابسته و تحت کنترل مشترک که به عنوان نگهداری شده برای فروش طبقهبندی میشوند، نحوه برخورد حسابداری باید بر اساس مفاد این استاندارد انجام شود و با استانداردهای مرتبط مانند شماره 15 (حسابداری سرمایهگذاریها) هماهنگ باشد. در این زمینه، سرمایهگذاریهایی که به بهای تمام شده یا روش ارزش ویژه حساب میشوند، در صورت طبقهبندی به عنوان نگهداری شده برای فروش باید مطابق با استاندارد 31 مدیریت شوند .
توجه: برای استفاده دقیق و کامل از مفاد این استاندارد، مطالعه متن کامل استاندارد حسابداری شماره 31 و رهنمودهای مرتبط سازمان حسابرسی توصیه میشود.
مطالعه پیشنهادی: قضاوت حرفهای در اجرای استانداردهای خدمات اطمینانبخشی
مطالعه پیشنهادی: مدیریت نوین افتتاح حسابهای دولتی با تاکید بر کنترل داخلی
مطالعه پیشنهادی: تمایز اصول، برآورد و اصلاح در حسابداری حرفهای
مطالعه پیشنهادی: کنترل و افشای رویدادهای پس از تاریخ صورتهای مالی
مطالعه پیشنهادی: حسابداری ورود شریک جدید و مدیریت سرقفلی در شرکت تضامنی