خلاصهای جامع از استاندارد حسابداری 38: ترکیبهای تجاری
خلاصه استاندارد حسابداری 38: ترکیبهای تجاری
استاندارد حسابداری 38 مربوط به ترکیبهای تجاری است و هدف آن بهبود مربوط بودن، قابلیت اتکا و قابلیت مقایسه اطلاعات مالی در خصوص ترکیبهای تجاری و آثار آنها میباشد. این استاندارد اصول و الزامات مربوط به شناخت و اندازهگیری داراییهای قابل تشخیص تحصیلشده، بدهیهای تقبلشده، و منافع فاقد حق کنترل را تعیین میکند.
هدف استاندارد
هدف این استاندارد، بهبود کیفیت اطلاعات ارائهشده در صورتهای مالی در خصوص ترکیب تجاری و آثار آن است. اصول و الزامات این استاندارد شامل نحوه شناخت و اندازهگیری داراییها، بدهیها و منافع فاقد حق کنترل است و همچنین اطلاعاتی که باید افشا شود تا استفادهکنندگان بتوانند ماهیت و آثار مالی ترکیب تجاری را ارزیابی کنند.
دامنه کاربرد
استاندارد حسابداری 38 برای هر معامله یا رویدادی که تعریف ترکیب تجاری را احراز میکند، کاربرد دارد. این استاندارد شامل مواردی مانند تحصیل داراییهایی که فعالیت تجاری تشکیل نمیدهند و ترکیب واحدهای تجاری تحت کنترل واحد نیست.
تشخیص ترکیب تجاری
برای تشخیص اینکه آیا یک معامله یا رویداد ترکیب تجاری است، باید بررسی شود که آیا داراییهای تحصیلشده و بدهیهای تقبلشده یک فعالیت تجاری را تشکیل میدهند یا خیر. در صورتی که داراییهای تحصیلشده فعالیت تجاری نباشند، معامله به عنوان تحصیل دارایی در نظر گرفته میشود.
روش تحصیل
هر ترکیب تجاری باید با استفاده از روش تحصیل به حساب منظور شود. این روش شامل تشخیص واحد تحصیلکننده، تعیین تاریخ تحصیل، شناخت و اندازهگیری داراییهای تحصیلشده و بدهیهای تقبلشده، و شناخت و اندازهگیری سرقفلی یا سود حاصل از خرید زیر قیمت است.
تشخیص واحد تحصیلکننده
واحد تحصیلکننده در هر ترکیب تجاری باید مشخص شود و این واحد تجاری، کنترلی بر واحد تحصیلشده به دست میآورد. برای تشخیص واحد تحصیلکننده، باید رهنمودهای استاندارد حسابداری 39 مورد استفاده قرار گیرد.
تعیین تاریخ تحصیل
تاریخ تحصیل به عنوان تاریخی که واحد تحصیلکننده کنترل واحد تحصیلشده را به دست میآورد، تعیین میشود. این تاریخ معمولاً زمانی است که مابهازا انتقال مییابد و داراییها و بدهیها تحصیل و تقبل میشوند.
شناخت و اندازهگیری داراییهای قابل تشخیص تحصیلشده و بدهیهای تقبلشده
در تاریخ تحصیل، واحد تحصیلکننده باید داراییهای قابل تشخیص تحصیلشده، بدهیهای تقبلشده و منافع فاقد حق کنترل را شناسایی کند. این داراییها و بدهیها باید تعریف داراییها و بدهیها طبق مفاهیم نظری گزارشگری مالی را احراز کنند و بخشی از مبادله با واحد تحصیلشده محسوب شوند نه نتیجه معاملات جداگانه.
اندازهگیری سرقفلی یا سود حاصل از خرید زیر قیمت
سرقفلی باید در تاریخ تحصیل شناسایی شود و با اندازهگیری مازاد مابهازای انتقاليافته و منافع فاقد حق کنترل بر خالص مبالغ داراییهای تحصیلشده و بدهیهای تقبلشده تعیین شود. در مواردی که خرید زیر قیمت انجام میشود، سود حاصل باید در صورت سود و زیان شناسایی شود.
افشا
واحد تحصیلکننده باید اطلاعاتی افشا کند که استفادهکنندگان صورتهای مالی بتوانند ماهیت و اثر مالی ترکیب تجاری را ارزیابی کنند. این اطلاعات شامل نام و شرح واحد تحصیلشده، تاریخ تحصیل، درصد منافع مالکان، دلایل انجام ترکیب تجاری، و ارزش منصفانه مابهازای انتقاليافته است.
رهنمودهای بیشتر
استاندارد حسابداری 38 برای ترکیبهای تجاری خاص مانند ترکیبهای تجاری مرحلهای و ترکیبهای تجاری بدون انتقال مابهازا، رهنمودهای ویژهای ارائه میکند. این رهنمودها شامل نحوه شناخت و اندازهگیری منافع فاقد حق کنترل، بدهیهای احتمالی، و داراییهای جبرانی است.
تاریخ اجرا و تطابق با استانداردهای بینالمللی
این استاندارد برای دورههای مالی که از تاریخ 1/1/1400 و بعد از آن شروع میشود، لازمالاجرا است و با استاندارد بینالمللی گزارشگری مالی 3 تطابق دارد. استثنای مهم این استاندارد، نحوه اندازهگیری سرقفلی است که باید به مبلغ شناساییشده در تاریخ تحصیل پس از کسر استهلاک انباشته و کاهش ارزش انباشته اندازهگیری شود.
پیوستها
استاندارد شامل پیوستهایی است که اصطلاحات تعریفشده و رهنمود بکارگیری را ارائه میکنند. این پیوستها بخشی جدانشدنی از استاندارد محسوب میشوند و به درک بهتر و کاربرد دقیقتر استاندارد کمک میکنند.
در کل، استاندارد حسابداری 38 مجموعهای جامع از اصول و راهنماییها را برای ترکیبهای تجاری ارائه میدهد که هدف آن بهبود شفافیت و قابلیت مقایسه اطلاعات مالی است.