کنترل و افشای رویدادهای پس از تاریخ صورت‌های مالی

22 نوامبر 2025

خلاصه استاندارد حسابرسی 560: رویدادهای پس از تاریخ صورت‌های مالی

کلیات و دامنه کاربرد

استاندارد حسابرسی 560 مسئولیت‌های حسابرس را در خصوص رویدادهای پس از تاریخ صورت‌های مالی در حسابرسی صورت‌های مالی مشخص می‌کند. این استاندارد برای حسابرسی صورت‌های مالی با دوره مالی شروع شده از فروردین 1396 لازم‌الاجرا است.

رویدادهای پس از تاریخ صورت‌های مالی به دو دسته تقسیم می‌شوند:

رویدادهای تعدیلی: رویدادهایی که شواهدی را درباره شرایط موجود در تاریخ صورت‌های مالی فراهم می‌کنند و نیازمند تعدیل یا افشا در صورت‌های مالی هستند.
رویدادهای غیرتعدیلی: رویدادهایی که مربوط به شرایط ایجاد شده پس از تاریخ صورت‌های مالی هستند و معمولاً نیاز به تعدیل ندارند، اما ممکن است افشای آنها ضروری باشد.

اهداف استاندارد

کسب شواهد حسابرسی کافی و مناسب درباره رویدادهای بین تاریخ صورت‌های مالی و تاریخ گزارش حسابرس که نیاز به تعدیل یا افشا دارند.
برخورد مناسب با واقعیت‌هایی که حسابرس پس از تاریخ گزارش حسابرس از آنها مطلع می‌شود و چنانچه در تاریخ گزارش حسابرس آگاه می‌شد، ممکن بود گزارش خود را اصلاح کند.

تعاریف مهم

تاریخ صورت‌های مالی: پایان آخرین دوره تحت پوشش صورت‌های مالی.
تاریخ تأیید صورت‌های مالی: تاریخی که مجموعه کامل صورت‌های مالی تهیه و مسئولیت آن توسط مدیران پذیرفته می‌شود.
تاریخ گزارش حسابرس: تاریخی که حسابرس گزارش خود را نسبت به صورت‌های مالی تاریخ‌گذاری می‌کند.
تاریخ انتشار صورت‌های مالی: تاریخی که صورت‌های مالی حسابرسی شده و گزارش حسابرس در دسترس عموم یا مراجع قرار می‌گیرد.
رویدادهای پس از تاریخ صورت‌های مالی: رویدادهای بین تاریخ صورت‌های مالی و تاریخ گزارش حسابرس و واقعیت‌هایی که پس از تاریخ گزارش حسابرس کشف می‌شوند.

الزامات حسابرس

رویدادهای بین تاریخ صورت‌های مالی و تاریخ گزارش حسابرس

حسابرس باید روش‌های حسابرسی طراحی و اجرا کند تا اطمینان یابد کلیه رویدادهای این دوره که نیازمند تعدیل یا افشا هستند شناسایی شده‌اند.
روش‌های حسابرسی باید شامل شناخت روش‌های مدیریت برای شناسایی رویدادها، پرس‌وجو از مدیران اجرایی و ارکان راهبری، مطالعه صورت‌جلسات مجامع و صورت‌های مالی میان‌دوره‌ای باشد.
حسابرس باید درخواست تأییدیه کتبی از مدیران اجرایی و ارکان راهبری نماید که همه رویدادهای مهم پس از تاریخ صورت‌های مالی را افشا یا تعدیل کرده‌اند.

واقعیت‌هایی که پس از تاریخ گزارش حسابرس و پیش از انتشار صورت‌های مالی کشف می‌شود

در این دوره حسابرس مسئول اجرای روش‌های حسابرسی نیست، اما اگر از رویدادهایی مطلع شود که بر صورت‌های مالی تأثیر می‌گذارد و اگر در تاریخ گزارش حسابرس آگاه بود، ممکن بود گزارش خود را اصلاح کند، باید با مدیریت و ارکان راهبری موضوع را در میان بگذارد.
در صورت نیاز به اصلاح صورت‌های مالی، حسابرس باید روش‌های حسابرسی لازم را اجرا و گزارش جدید همراه با تاریخ جدید ارائه نماید.
اگر مدیران از اصلاح صورت‌های مالی خودداری کنند، حسابرس باید هشدار لازم را بدهد و در صورت انتشار صورت‌های مالی بدون اصلاح، اقدامات لازم برای جلوگیری از اتکا به گزارش حسابرس را انجام دهد.

واقعیت‌هایی که پس از انتشار صورت‌های مالی کشف می‌شود

حسابرس مسئول روش‌های حسابرسی پس از انتشار صورت‌های مالی نیست، اما اگر از واقعیت‌های مهمی مطلع شود که می‌توانست گزارش قبلی را اصلاح کند، باید موضوع را با مدیریت در میان گذاشته و در صورت لزوم، اقدامات مشابه دوره قبل از انتشار را انجام دهد.
اگر مدیران از اصلاح صورت‌های مالی خودداری کنند، حسابرس با هشدار به مدیریت و ارکان راهبری، و در صورت ادامه خودداری، اقدامات لازم برای جلوگیری از اتکا به گزارش حسابرس را انجام خواهد داد.

توضیحات کاربردی

حسابرس باید روش‌های حسابرسی را به گونه‌ای اجرا کند که پوشش کاملی از تاریخ صورت‌های مالی تا تاریخ گزارش حسابرس یا نزدیک‌ترین زمان ممکن داشته باشد.
در صورت فاصله زمانی طولانی بین تاریخ صورت‌های مالی و تاریخ گزارش حسابرس، بررسی رویدادها می‌تواند برای ارزیابی برآوردهای حسابداری مفید باشد.
حسابرس ممکن است لازم بداند تأییدیه کتبی از مدیران درباره رویدادهای پس از تاریخ صورت‌های مالی دریافت کند تا شواهد کافی کسب نماید.
در واحدهای بخش عمومی، ممکن است تاریخ انتشار صورت‌های مالی منطبق بر ارائه به مراجع قانونی باشد و در نتیجه الزامات خاصی برای حسابرس ایجاد گردد.

مثال عملی

فرض کنید تاریخ صورت‌های مالی یک شرکت 30 اسفند 1399 است و تاریخ گزارش حسابرس 30 فروردین 1400. در این بازه، شرکت دچار زیان قابل توجهی شده که نشان‌دهنده شرایط موجود در تاریخ 30 اسفند است و بنابراین رویدادی تعدیلی محسوب می‌شود که باید در صورت‌های مالی 1399 تعدیل یا افشا شود.

اما اگر پس از تاریخ گزارش حسابرس و قبل از انتشار صورت‌های مالی (مثلاً در 15 اردیبهشت 1400) شرکتی دچار حادثه‌ای شود که بر صورت‌های مالی 1399 تأثیری ندارد اما اطلاعات مهمی است، حسابرس باید موضوع را با مدیریت در میان گذاشته و در صورت نیاز اقدامات اصلاحی و گزارش جدیدی ارائه دهد.