مدیریت مالی مزایای بازنشستگی: استاندارد حسابداری شماره 33

استاندارد حسابداري شماره 33: مزایای بازنشستگی کارکنان

هدف

هدف این استاندارد، تجویز نحوه گزارشگری مالی و افشای مزایای بازنشستگی کارکنان در واحدهای تجاری است.

دامنه کاربرد

• واحد تجاری باید این استاندارد را برای گزارشگری مالی مزایای بازنشستگی کارکنان خود به کار گیرد.
• این استاندارد برای گزارشگری مالی مزایای پایان خدمت کارکنان کاربرد ندارد.
• مزایای بازنشستگی شامل مزایایی است که پس از بازنشستگی به کارکنان یا افراد تحت تکفل آنها اعطا می‌شود.

تعاریف

• ارزش فعلی تعهدات مزایای معین: ارزش فعلی پرداخت‌های آتی مورد انتظار که برای تسویه تعهدات ناشی از خدمات کارکنان لازم است.
• اکچوئری: حرفه‌ای که با کمک دانش ریاضیات و آمار، احتمال وقوع رویدادهای آتی را ارزیابی و آثار مالی ناشی از آنها را برآورد می‌کند.
• اندازه‌گیری مجدد خالص بدهی (دارایی) طرح: شامل سود و زیان اکچوئری و بازده دارایی‌های طرح است.
• طرح‌های با کمک معین: طرح‌های مزایای بازنشستگی که بر اساس آن واحد تجاری مبالغ ثابت و توافق‌شده‌ای را به یک واحد تجاری جداگانه می‌پردازد.
• طرح‌های با مزایای معین: طرح‌های مزایای بازنشستگی غیر از طرح‌های با کمک معین.

طرح‌های با کمک معین و طرح‌های با مزایای معین

طرح‌های مزایای بازنشستگی به دو دسته طرح با کمک معین و طرح با مزایای معین تقسیم می‌شوند:

• در طرح با کمک معین، تعهد واحد تجاری محدود به مبلغی است که برای کمک به صندوق توافق شده است.
• در طرح با مزایای معین، تعهد واحد تجاری ارائه مزایای مورد توافق به کارکنان است و ریسک اکچوئری و سرمایه‌گذاری متوجه واحد تجاری می‌شود.

شناسایی و اندازه‌گیری

طرح‌های با کمک معین

حسابداری طرح‌های با کمک معین ساده است زیرا تعهد واحد تجاری به میزان مبلغی است که برای آن دوره پرداخت خواهد شد.

طرح‌های با مزایای معین

حسابداری طرح‌های با مزایای معین پیچیده است زیرا به مفروضات اکچوئری نیاز است و تعهدات به صورت تنزیل شده اندازه‌گیری می‌شوند.

روش ارزیابی مبتنی بر اکچوئری

واحد تجاری باید برای تعیین ارزش فعلی تعهدات مزایای معین و مخارج خدمات جاری از روش تعلق مزایای پیش‌بینی شده به تناسب خدمات استفاده کند.

مفروضات اکچوئری

• مفروضات اکچوئری باید بی‌طرفانه و با یکدیگر سازگار باشند.
• مفروضات اکچوئری شامل مفروضات جمعیت‌شناسی و مالی است.
• نرخ تنزیل باید با مراجعه به نرخ بازده بازار اوراق مشارکت دولتی تعیین شود.

مخارج خدمات گذشته و سود یا زیان تسویه

واحد تجاری باید مخارج خدمات گذشته را به عنوان هزینه شناسایی کند زمانی که تغییر یا محدودسازی طرح رخ می‌دهد.

شناسایی و اندازه‌گیری: دارایی‌های طرح

• سرمایه‌گذاری‌های طرح براساس مبانی مشخصی اندازه‌گیری می‌شوند.
• کمک‌های سررسید شده‌ای که از طرف واحد تجاری پرداخت نشده است جزو دارایی‌های طرح محسوب نمی‌شود.

نحوه ارائه و افشا

• واحد تجاری باید اطلاعاتی درباره ویژگی‌های طرح با مزایای معین و ریسک‌های مربوط به آن افشا کند.
• واحد تجاری باید صورت تطبیق مانده ابتدا و پایان دوره خالص بدهی (دارایی) طرح را ارائه دهد.
• تحلیل حساسیت برای هر یک از مفروضات بااهمیت اکچوئری باید افشا شود.

تاریخ اجرا و مطابقت با استانداردهای بین‌المللی حسابداری

الزامات این استاندارد در مورد کلیه صورت‌های مالی که دوره مالی آنها از تاریخ 1/1/1392 و بعد از آن شروع می‌شود، لازم‌الاجراست. این استاندارد با مفاد استاندارد بین‌المللی حسابداری شماره 19 نیز سازگار است.