مجموعه تستهای مفهومی و تحلیلی استاندارد حسابداری شماره ۳۶: ابزارهای مالی و ارائه
استاندارد حسابداری شماره ۳۶ – سؤالات چهارگزینهای مفهومی و تحلیلی ابزارهای مالی: ارائه
۱. در کدام حالت زیر، ابزاری که از دیدگاه ناشر در ظاهر ابزار مالکانه است، اما از نظر محتوای اقتصادی بدهی مالی تلقی میشود؟
الف) سهام عادی غیرقابل فروش به ناشر که سود تقسیمی آن به اختیار ناشر پرداخت میشود.
ب) سهام ممتازی که فقط ناشر میتواند آن را بازخرید کند.
ج) سهام ممتازی که دارنده میتواند آن را در تاریخ مشخص یا به مبلغ ثابت به ناشر بفروشد.
د) اوراق مشارکت قابل تبدیل به سهام که اختیار تبدیل با دارنده است.
۲. اگر واحد تجاری حق بیقید و شرط برای اجتناب از تحویل نقد یا سایر داراییهای مالی در تسویه تعهد قراردادی نداشته باشد، این تعهد چگونه طبقهبندی میشود؟
الف) همواره بدهی مالی است، مگر در موارد استثنایی مقرر در بندهای ۱۲ و ۱۳ یا ۱۴ و ۱۵.
ب) ابزار مالکانه است، زیرا پرداخت وجه قطعی نیست.
ج) طبقهبندی به قصد واحد تجاری در انعقاد قرارداد بستگی دارد.
د) فقط زمانی بدهی مالی است که مبلغ پرداختی متغیر باشد.
۳. کدام گزینه، ویژگی ضروری ابزار مالی قابل فروش به ناشر برای طبقهبندی به عنوان ابزار مالکانه است؟
الف) ایجاد حق نسبت به سهم متناسبی از خالص داراییهای واحد تجاری در زمان انحلال.
ب) پرداخت سود دورهای ثابت.
ج) اولویت دارنده نسبت به سایر طبقات در دریافت داراییها.
د) وابستگی جریانهای نقدی ابزار فقط به نرخ بهره بازار.
۴. در کدام حالت، تهاتر دارایی مالی و بدهی مالی در صورت وضعیت مالی مجاز است؟
الف) زمانی که دارایی و بدهی از یک نوع ابزار مالی ایجاد شده باشند.
ب) هنگامی که واحد تجاری حق قانونی تهاتر داشته باشد و قصد تسویه خالص یا تسویه همزمان وجود داشته باشد.
ج) اگر طرفین توافق شفاهی برای تهاتر داشته باشند.
د) در صورتی که ابزارهای مالی متعلق به یک طرف قرارداد باشند، حتی بدون قصد تسویه خالص.
۵. اگر قراردادی مستلزم دریافت یا تحویل تعداد متغیری از ابزارهای مالکانه واحد تجاری باشد، طبق استاندارد ۳۶ چگونه طبقهبندی میشود؟
الف) همیشه ابزار مالکانه است.
ب) دارایی مالی یا بدهی مالی محسوب میشود.
ج) فقط در صورت وجود اختیار تسویه، بدهی مالی است.
د) اگر اختیار اعمال با دارنده باشد، ابزار مالکانه است.
۶. ابزار مالی مرکب باید چگونه در صورتهای مالی ارائه شود؟
الف) به طور کامل به عنوان بدهی مالی.
ب) به طور کامل به عنوان ابزار مالکانه.
ج) اجزای بدهی و مالکانه آن باید جداگانه شناسایی و ارائه شوند.
د) بسته به شرایط بازار، یکی از دو روش فوق انتخاب میشود.
۷. سهام خزانه (ابزارهای مالکانه بازخریدشده توسط واحد تجاری) چگونه در صورتهای مالی لحاظ میشود؟
الف) به عنوان دارایی مالی شناسایی میشود.
ب) از حقوق مالکانه کسر و به صورت مستقل افشا میگردد.
ج) به عنوان هزینه در صورت سود و زیان ثبت میشود.
د) شناسایی نمیشود زیرا بازخرید ابزار مالکانه اهمیت ندارد.
۸. اگر یک ابزار مالی دارای شرط تسویه احتمالی باشد که فقط در صورت وقوع رویدادی بسیار نادر و غیرعادی فعال میشود، چگونه طبقهبندی میشود؟
الف) همواره بدهی مالی است.
ب) طبق بند ۲۷، ابزار مالکانه محسوب میشود.
ج) طبقهبندی به قضاوت مدیریت بستگی دارد.
د) باید تجدید طبقهبندی شود.
۹. سود تقسیمی پرداختشده برای ابزاری که کاملاً به عنوان بدهی مالی شناسایی شده است، چگونه در صورتهای مالی منعکس میشود؟
الف) به عنوان هزینه در صورت سود و زیان شناسایی میشود.
ب) مستقیماً از حقوق مالکانه کسر میشود.
ج) به عنوان درآمد ثبت میشود.
د) در صورت سود و زیان جامع به صورت جداگانه ارائه میشود.
۱۰. در طبقهبندی ابزار مالی به عنوان بدهی مالی یا ابزار مالکانه، کدام مورد دارای اولویت است؟
الف) شکل قانونی ابزار.
ب) محتوای اقتصادی ابزار.
ج) عرف بازار.
د) سود یا زیان دورهای ابزار.
پاسخ تشریحی سؤالات
۱. گزینه صحیح: ج
سهام ممتازی که دارنده میتواند آن را در تاریخ مشخص یا مبلغ ثابت به ناشر بفروشد، ظاهری شبیه سهام دارد اما برای ناشر تعهد قطعی بازپرداخت نقد یا دارایی مالی ایجاد میکند؛ بنابراین بدهی مالی محسوب میشود. سایر گزینهها چنین تعهدی ایجاد نمیکنند.
۲. گزینه صحیح: الف
در نبود حق بیقید و شرط برای اجتناب از پرداخت وجه نقد یا دارایی مالی، تعهد ایجادشده بدهی مالی طبقهبندی میشود؛ مگر آنکه ابزار ویژگیهای استثنایی تعریفشده در بندهای ۱۲ و ۱۳ یا ۱۴ و ۱۵ را داشته باشد.
۳. گزینه صحیح: الف
شرط اصلی طبقهبندی ابزار مالی قابل فروش به ناشر به عنوان ابزار مالکانه، وجود حق دارنده نسبت به سهم متناسبی از خالص داراییها در زمان انحلال است. سایر گزینهها الزامی نیستند یا با ماهیت ابزار مالکانه مغایرت دارند.
۴. گزینه صحیح: ب
تهاتر زمانی مجاز است که حق قانونی تهاتر برقرار باشد و واحد تجاری قصد تسویه خالص یا تسویه همزمان را داشته باشد. وجود تنها یکی از این دو شرط کافی نیست.
۵. گزینه صحیح: ب
قراردادهایی که مستلزم دریافت یا تحویل تعداد متغیری از ابزارهای مالکانه واحد تجاری باشند، ابزار مالکانه محسوب نمیشوند و در چارچوب استاندارد ۳۶ به عنوان دارایی مالی یا بدهی مالی طبقهبندی میشوند.
۶. گزینه صحیح: ج
ابزار مالی مرکب باید به اجزای بدهی و مالکانه تفکیک و هر جزء جداگانه شناسایی و ارائه شود. شناسایی کامل آن به عنوان بدهی یا مالکانه با الزامات استاندارد تطابق ندارد.
۷. گزینه صحیح: ب
سهام خزانه از حقوق مالکانه کسر و جداگانه افشا میشود. این ابزار نه دارایی مالی است و نه هزینه تلقی میشود.
۸. گزینه صحیح: ب
چنانچه شرط تسویه احتمالی فقط در رویدادی بسیار نادر و غیرعادی فعال شود و وقوع آن غیرواقعبینانه باشد، ابزار طبق بند ۲۷ همچنان ابزار مالکانه طبقهبندی میشود و نیازی به تجدید طبقهبندی نیست.
۹. گزینه صحیح: الف
سود تقسیمی مربوط به ابزاری که کاملاً بدهی مالی شناسایی شده است، ماهیت هزینه دارد و در صورت سود و زیان ثبت میشود. سود تقسیمی ابزار مالکانه از حقوق مالکانه کسر میگردد.
۱۰. گزینه صحیح: ب
در طبقهبندی ابزار مالی، محتوای اقتصادی ابزار بر شکل قانونی آن برتری دارد. معیار اصلی، ماهیت واقعی تعهدات و حقوق ناشی از ابزار است.
مطالعه پیشنهادی: مجموعه تستهای مفهومی مالیات بر درآمد در استاندارد ۳۵