مجموعه تستهای مفهومی ارزش منصفانه در استاندارد ۴۲
استاندارد ۴۲ – سؤالات چهارگزینهای مفهومی ارزش منصفانه
سؤال ۱: کدام گزینه، بهدرستی بیانگر تفاوت اصلی ارزش منصفانه با خالص ارزش فروش و ارزش اقتصادی است؟
الف) هر سه به بازار بستگی دارند و صرفاً بر مبنای مشاهده قیمت دارایی تعیین میشوند.
ب) ارزش منصفانه مبتنی بر بازار و دیدگاه فعالان بازار است، درحالیکه خالص ارزش فروش و ارزش اقتصادی معیارهای متفاوت و مختص واحد تجاری هستند.
ج) ارزش منصفانه فقط برای داراییهای غیرمالی استفاده میشود، اما دو تای دیگر برای داراییهای مالی.
د) ارزش منصفانه بر اساس مخارج معامله تعیین میشود ولی دو تای دیگر مستقل از مخارج معامله هستند.
سؤال ۲: اگر واحد تجاری نتواند قیمت مشاهدهشدهای برای دارایی یا بدهی بیابد، بر اساس استاندارد ۴۲، بهترین روش اندازهگیری ارزش منصفانه کدام است؟
الف) استفاده از دادههای ورودی غیرقابلمشاهده و نادیدهگرفتن دادههای قابلمشاهده بازار
ب) استفاده از تکنیک ارزشیابی که دادههای ورودی قابلمشاهده را حداکثر و دادههای غیرقابلمشاهده را حداقل میکند
ج) استفاده صرف از تجربه کارشناسان داخلی
د) تعیین ارزش منصفانه بر اساس قصد واحد تجاری برای نگهداری یا فروش دارایی
سؤال ۳: در اندازهگیری ارزش منصفانه یک دارایی غیرمالی، فرض «بیشترین و بهترین استفاده» چگونه بر تعیین ارزش تأثیر میگذارد؟
الف) صرفاً استفاده فعلی واحد تجاری معیار است، حتی اگر بازار نظر دیگری داشته باشد.
ب) همیشه باید دارایی مستقل ارزشگذاری شود و ترکیب با سایر داراییها مجاز نیست.
ج) ارزش منصفانه بر اساس استفادهای تعیین میشود که فعالان بازار بیشترین ارزش را برای آن قائلاند، حتی اگر واحد تجاری قصد دیگری داشته باشد.
د) تنها محدودیتهای قانونی باید لحاظ شود و سایر محدودیتها بیاهمیت است.
سؤال ۴: چرا مخارج معامله در تعیین ارزش منصفانه لحاظ نمیشود، اما مخارج حمل ممکن است لحاظ گردد؟
الف) مخارج معامله همیشه به خریدار تعلق دارد و ربطی به ارزش منصفانه ندارد.
ب) مخارج معامله ویژگی دارایی یا بدهی نیست و فقط مربوط به نحوه معامله است؛ در حالی که مخارج حمل اگر موقعیت مکانی ویژگی دارایی باشد، در ارزش منصفانه منعکس میشود.
ج) هر دو باید در ارزش منصفانه لحاظ شوند چون بر قیمت مؤثرند.
د) مخارج حمل صرفاً در بازارهای غیر فعال تأثیر دارد اما مخارج معامله همیشه بیتأثیر است.
سؤال ۵: در تعیین بازار اصلی یا بازار دارای بیشترین مزایا برای اندازهگیری ارزش منصفانه، کدام اصل کلیدی باید رعایت شود؟
الف) همیشه بازاری انتخاب شود که بیشترین حجم معامله را دارد، حتی اگر واحد تجاری دسترسی نداشته باشد.
ب) بازار اصلی همان بازاری است که قیمت بالاتری ارائه میدهد.
ج) باید بازاری انتخاب شود که واحد تجاری دسترسی واقعی به آن داشته باشد و معمولاً در آن معامله میکند، مگر شواهد نقضکننده وجود داشته باشد.
د) بازار اصلی توسط مقررات دولتی تعیین میشود.
سؤال ۶: کدام مورد درباره سلسله مراتب ارزش منصفانه صحیح است؟
الف) دادههای ورودی سطح ۲ همیشه نسبت به سطح ۱ ارجحیت دارد چون اطلاعات دقیقتری ارائه میکند.
ب) بالاترین اولویت با قیمتهای اعلامشده تعدیلنشده در بازارهای فعال برای داراییها یا بدهیهای همانند است (سطح ۱).
ج) دادههای سطح ۳ فقط در شرایطی که مخارج معامله قابل توجه باشد، استفاده میشود.
د) سطح ۲ شامل دادههای غیرقابل مشاهده برای دارایی یا بدهی است.
سؤال ۷: اگر قیمت اعلامشده در بازار فعال (سطح ۱) برای دارایی موجود باشد اما ویژگی خاصی از دارایی واحد تجاری با داراییهای موجود در بازار متفاوت باشد (مثلاً وضعیت اعتباری)، چه اقدامی باید انجام شود؟
الف) باید قیمت اعلامشده بدون هیچ تعدیلی استفاده شود.
ب) قیمت اعلامشده باید بر اساس ویژگی خاص تعدیل شود و آنگاه در سطح پایینتری از سلسله مراتب طبقهبندی گردد.
ج) اصلاً نباید از آن قیمت استفاده شود و فقط دادههای سطح ۳ مجاز است.
د) قیمت را باید نصف کرد تا ریسک را لحاظ کند.
سؤال ۸: کدام تکنیک ارزشیابی، بر اساس تبدیل مبالغ آتی (مانند جریانهای نقدی یا درآمدها) به یک مبلغ جاری واحد با استفاده از نرخ تنزیل، ارزش منصفانه را تعیین میکند؟
الف) رویکرد بازار
ب) رویکرد بهای تمامشده
ج) رویکرد درآمد
د) رویکرد تعدیل ریسک
سؤال ۹: هنگام تعیین ارزش منصفانه یک بدهی، چرا باید ریسک اعتباری ناشر در نظر گرفته شود، حتی اگر تضمین شخص ثالث وجود داشته باشد؟
الف) چون تضمین شخص ثالث همیشه بیاثر است.
ب) چون ارزش منصفانه باید وضعیت اعتباری ناشر را منعکس کند و تضمین جداگانه در صورتهای مالی گزارش میشود.
ج) چون بدهیهای تضمینشده اساساً ارزش منصفانه ندارند.
د) چون تضمین فقط مخارج معامله را کاهش میدهد.
سؤال ۱۰: واحد تجاری ملزم است کدام اطلاعات را برای داراییها و بدهیهایی که به ارزش منصفانه اندازهگیری میشوند، افشا کند تا استفادهکنندگان صورتهای مالی ارزیابی مناسبی داشته باشند؟
الف) صرفاً ارزش منصفانه پایان دوره
ب) تکنیکهای ارزشیابی، دادههای ورودی، سطح سلسله مراتب ارزش منصفانه و تحلیل حساسیت در صورتهای سطح ۳
ج) فقط دادههای ورودی سطح ۱
د) هیچگونه افشای خاصی لازم نیست
پاسخ تشریحی سؤالات
۱. گزینه ب صحیح است. ارزش منصفانه مبتنی بر بازار و دیدگاه فعالان بازار است و برخلاف خالص ارزش فروش یا ارزش اقتصادی، مختص واحد تجاری نبوده و معیارهای متفاوتی دارد. گزینههای دیگر یا تعریفی نادرست دارند یا تمایز مفهومی را بهدرستی بیان نمیکنند.
۲. گزینه ب صحیح است. استاندارد ۴۲ تأکید دارد که باید از تکنیک ارزشیابی استفاده شود که دادههای قابلمشاهده بازار را به حداکثر و دادههای غیرقابلمشاهده را به حداقل میرساند. استفاده صرف از دادههای غیرقابلمشاهده (گزینه الف و ج) یا توجه به قصد واحد تجاری (د) خلاف ماهیت ارزش منصفانه است.
۳. گزینه ج صحیح است. در ارزشگذاری دارایی غیرمالی، معیار اصلی «بیشترین و بهترین استفاده» از دیدگاه فعالان بازار است، حتی اگر قصد واحد تجاری استفاده دیگری باشد؛ برخلاف گزینه الف. گزینههای دیگر یا صرفاً محدود به استفاده فعلیاند یا جنبههای مهم را نادیده میگیرند.
۴. گزینه ب صحیح است. مخارج معامله ویژگی دارایی یا بدهی نیست و فقط به نحوه معامله مربوط است، اما مخارج حمل در صورتی که موقعیت مکانی ویژگی دارایی باشد، در ارزش منصفانه منعکس میشود. گزینههای دیگر یا تفسیر اشتباه دارند یا خلاف متن استاندارد هستند.
۵. گزینه ج صحیح است. بازار اصلی باید بازاری باشد که واحد تجاری به آن دسترسی واقعی دارد و معمولاً در آن معامله میکند، مگر شواهد نقضکننده وجود داشته باشد. انتخاب صرفاً بر اساس حجم یا قیمت (گزینههای الف و ب) یا بر اساس مقررات دولتی (د) صحیح نیست.
۶. گزینه ب صحیح است. بالاترین اولویت در سلسله مراتب ارزش منصفانه با دادههای ورودی سطح ۱ است. گزینه الف برتری سطح ۲ را اشتباه بیان کرده و ج و د تعریف سطحها را نادرست ذکر میکنند.
۷. گزینه ب صحیح است. اگر ویژگی خاص دارایی واحد تجاری با بازار متفاوت باشد، باید قیمت اعلامشده تعدیل شود و ارزش حاصل در سطح پایینتری از سلسله مراتب قرار گیرد. استفاده بدون تعدیل (الف) یا کنار گذاشتن کامل آن قیمت (ج) یا نصفکردن آن (د) اشتباه است.
۸. گزینه ج صحیح است. رویکرد درآمد مبتنی بر تبدیل مبالغ آتی به ارزش فعلی با نرخ تنزیل، ارزش منصفانه را تعیین میکند. سایر گزینهها به مفاهیمی غیر از این رویکرد اختصاص دارند.
۹. گزینه ب صحیح است. ارزش منصفانه بدهی باید وضعیت اعتباری ناشر را منعکس کند و تضمین شخص ثالث جداگانه گزارش میشود؛ لذا صرفاً به وجود تضمین نباید اکتفا کرد. سایر گزینهها با استاندارد مغایرت دارند.
۱۰. گزینه ب صحیح است. افشای ارزش منصفانه پایان دوره به تنهایی کافی نیست؛ باید تکنیکهای ارزشیابی، دادههای ورودی، سطح سلسله مراتب و برای سطح ۳ تحلیل حساسیت افشا شود. سایر گزینهها ناقص یا نادرستاند.
مطالعه پیشنهادی: مجموعه تستهای مفهومی و تحلیلی استاندارد حسابداری 41؛ افشای منافع در واحدهای تجاری دیگر
مطالعه پیشنهادی: مجموعه تستهای مفهومی استاندارد حسابداری ۴: ذخایر، بدهیهای احتمالی و داراییهای احتمالی
مطالعه پیشنهادی: مجموعه تستهای مفهومی مشارکتها در استاندارد حسابداری ۴۰
مطالعه پیشنهادی: مجموعه تستهای مفهومی و تحلیلی استاندارد حسابداری شماره 39 درباره کنترل و صورتهای مالی تلفیقی
مطالعه پیشنهادی: مجموعه تستهای مفهومی و تحلیلی استاندارد ۳۸: ترکیبهای تجاری