رازهای گزارش حسابرس: استاندارد 701 و اظهارنظرهای کلیدی
خلاصه جامع استاندارد حسابرسی 701
این استاندارد مسئولیت حسابرس در اظهارنظر نسبت به صورتهای مالی و نحوه شکلگیری گزارش حسابرس را تعیین میکند. هدف آن ایجاد توازن میان یکنواختی و قابلیت مقایسه گزارشهای حسابرسی و افزایش سودمندی آن از طریق ارائه اطلاعات مرتبطتر به استفادهکنندگان است.
دامنه کاربرد و اهداف
- کاربرد در حسابرسی مجموعه کامل صورتهای مالی با مقاصد عمومی.
- اظهارنظر حسابرس بر اساس ارزیابی شواهد حسابرسی و ارائه گزارش مکتوب شفاف.
- تشخیص اینکه صورتهای مالی از تمام جنبههای بااهمیت، طبق چارچوب گزارشگری مالی مربوط تهیه شدهاند یا خیر.
تعاریف کلیدی
- اظهارنظر تعدیل نشده: تایید حسابرس که صورتهای مالی مطابق چارچوب گزارشگری مالی مربوط تهیه شدهاند.
- چارچوب ارائه منصفانه: چارچوبی که در آن ممکن است مدیران برای ارائه منصفانه، ناچار به ارائه اطلاعات اضافی یا انحراف از برخی الزامها شوند.
- چارچوب رعایت: چارچوبی که الزامات آن باید رعایت شود اما امکان ارائه منصفانه در آن پیشبینی نشده است.
الزامات اظهارنظر حسابرس
- حسابرس باید اطمینان معقول کسب کند که صورتهای مالی عاری از تحریف بااهمیت ناشی از تقلب یا اشتباه هستند.
- ارزیابی کیفیت عملیات حسابداری، افشای رویههای حسابداری، معقول بودن برآوردهای حسابداری، و قابل فهم بودن اطلاعات ارائه شده ضروری است.
- اگر صورتهای مالی طبق چارچوب ارائه منصفانه تهیه شده باشند، ارزیابی منصفانه بودن ارائه نیز باید انجام شود.
- در صورت وجود تحریف یا عدم امکان کسب شواهد کافی، حسابرس باید اظهارنظر خود را تعدیل کند.
- حسابرس باید چارچوب گزارشگری مالی مربوط را در گزارش خود تصریح کند.
گزارش حسابرس
- گزارش باید مکتوب و با عنوان مشخص «گزارش حسابرس مستقل» باشد.
- مخاطب گزارش باید مطابق شرایط کار تعیین و ذکر شود.
- بخش اظهارنظر شامل نام واحد تجاری، صورتهای مالی حسابرسی شده، یادداشتهای توضیحی، تاریخ و دوره مالی است.
- در اظهارنظر تعدیل نشده برای چارچوب ارائه منصفانه، باید تصریح شود که صورتهای مالی به نحو منصفانه تهیه شدهاند.
- بخش مبانی اظهارنظر بلافاصله پس از بخش اظهارنظر آمده و شامل اشاره به استانداردهای حسابرسی، استقلال حسابرس و کفایت شواهد است.
- در صورت وجود ابهام با اهمیت در تداوم فعالیت، باید به آن اشاره شود یا اظهارنظر تعدیل گردد.
- مسائل عمده حسابرسی باید طبق استاندارد 701 در گزارش منعکس شود.
- مسئولیتهای هیئت مدیره در قبال تهیه صورتهای مالی، حفظ کنترلهای داخلی و ارزیابی تداوم فعالیت باید در گزارش ذکر شود.
- مسئولیتهای حسابرس شامل کسب اطمینان معقول، استفاده از قضاوت حرفهای، ارزیابی ریسک تحریف، طراحی و اجرای روشهای حسابرسی، و اعلام نتایج است.
- در صورت وجود سایر مسئولیتهای گزارشگری، باید در بخش جداگانه یا متمایز گزارش شود.
- گزارش باید توسط مدیر مسئول یا شریک موسسه امضا و تاریخگذاری شود و نشانی حسابرس در آن قید گردد.
اطلاعات مکمل همراه صورتهای مالی
- اگر اطلاعات مکمل به صورت لاینفک صورتهای مالی باشد، اظهارنظر حسابرس آنها را نیز شامل میشود.
- اگر اطلاعات مکمل حسابرسی نشده باشد، باید به وضوح از صورتهای مالی متمایز شده و در گزارش حسابرس نیز ذکر شود.
- حسابرس باید به نحوه ارائه اطلاعات مکمل توجه کند و در صورت لزوم، درخواست اصلاح نحوه ارائه نماید.
توضیحات کاربردی
- ارزیابی جنبههای کیفی عملیات حسابداری، از جمله احتمال جانبداری مدیران، برای تشخیص تحریف بااهمیت ضروری است.
- افشای مناسب رویههای حسابداری و استفاده از واژگان و اصطلاحات مناسب در صورتهای مالی اهمیت دارد.
- ارزیابی منصفانه بودن ارائه صورتهای مالی نیازمند قضاوت حرفهای و توجه به شرایط واحد تجاری و تغییرات محیطی است.
- در صورت استفاده از چند چارچوب گزارشگری مالی، هر چارچوب به طور جداگانه در اظهارنظر حسابرس مورد توجه قرار میگیرد.
مثالهای تشریحی
پیوست این استاندارد شامل مثالهای تشریحی از گزارش حسابرس برای شرکتهای بورسی و غیر بورسی، صورتهای مالی تلفیقی و صورتهای مالی تهیه شده بر اساس چارچوب ارائه منصفانه و چارچوب رعایت است. این مثالها نحوه تنظیم گزارش حسابرس و اجزای آن را به طور کامل نشان میدهند.
مطالعه پیشنهادی: شفافسازی و تضمین کیفیت در گزارشگری مالی میاندورهای
مطالعه پیشنهادی: اطلاعات کیفی برای تصمیمگیریهای مدیریت اثربخش
مطالعه پیشنهادی: شفافسازی جریانهای نقدی خالص در گزارشگری مالی
مطالعه پیشنهادی: روشهای نوین شناسایی درآمد در پیمانهای بلندمدت و ساخت املاک
مطالعه پیشنهادی: رسیدگی دقیق اقلام درآمد و هزینه با تمرکز بر تعدیلات سنواتی