خلاصه‌ای جامع از سرمایه‌گذاری در واحدهای تجاری وابسته

خلاصه استاندارد حسابداری 20: سرمایه‌گذاری در واحدهای تجاری وابسته و مشارکت‌های خاص

هدف

هدف این استاندارد، تجویز نحوه حسابداری سرمایه‌گذاری در واحدهای تجاری وابسته و تعیین الزامات بکارگیری روش ارزش ویژه در حسابداری این سرمایه‌گذاری‌ها و مشارکت‌های خاص است.

دامنه کاربرد

این استاندارد باید توسط تمام واحدهای تجاری که کنترل مشترک یا نفوذ قابل ملاحظه بر سرمایه‌پذیر دارند، به کار گرفته شود.

تعاریف

• واحد تجاری وابسته: واحدی که سرمایه‌گذار بر آن نفوذ قابل ملاحظه دارد.
• صورت‌های مالی تلفیقی: ارائه دارایی‌ها، بدهی‌ها، حقوق مالکانه، درآمدها، هزینه‌ها و جریان‌های نقدی واحد تجاری اصلی و واحدهای تجاری فرعی به‌گونه‌ای که گویی متعلق به یک شخصیت اقتصادی واحد است.
• روش ارزش ویژه: سرمايه‌گذاری ابتدا به بهای تمام‌شده شناسایی می‌شود و سپس بابت تغییر سهم سرمایه‌گذار از خالص دارایی‌های سرمایه‌پذیر تعدیل می‌گردد.
• مشارکت: توافقی که دو یا چند طرف کنترل مشترک دارند.
• کنترل مشترک: تسهیم کنترل یک مشارکت بطور قراردادی که مستلزم اجماع تمام طرف‌های سهیم است.

نفوذ قابل ملاحظه

• اگر واحد تجاری حداقل 20 درصد از حق رأی در سرمایه‌پذیر را داشته باشد، فرض می‌شود نفوذ قابل ملاحظه دارد.
• وجود نمایندگی در هیئت مدیره، مشارکت در سیاست‌گذاری، معاملات با اهمیت و تبادل کارکنان مدیریت نشان‌دهنده نفوذ قابل ملاحظه است.
• نفوذ قابل ملاحظه در صورت از دست دادن توانایی تصمیم‌گیری در سیاست‌های مالی و عملیاتی از بین می‌رود.

روش ارزش ویژه

در این روش، سرمایه‌گذاری ابتدا به بهای تمام شده شناسایی و سپس به منظور شناسایی سهم سرمایه‌گذار از سود یا زیان سرمایه‌پذیر تعدیل می‌شود. تغییرات در منافع مالکیت و سایر اقلام سود و زیان جامع نیز در این روش لحاظ می‌شود.

بکارگیری روش ارزش ویژه

واحد تجاری دارای نفوذ قابل ملاحظه یا کنترل مشترک باید از این روش استفاده کند، مگر اینکه شرایط معافیت را احراز کند. در صورت معافیت، واحد تجاری می‌تواند سرمایه‌گذاری را به ارزش منصفانه اندازه‌گیری کند و تغییرات آن را در صورت سود و زیان نشان دهد.

معافیت از بکارگیری روش ارزش ویژه

• واحد تجاری فرعی که کاملاً متعلق به واحد تجاری دیگر است یا کمتر از 100 درصد مالکیت دارد، می‌تواند از روش ارزش ویژه معاف شود.
• واحد تجاری‌هایی که ابزارهای آنها در بازار معامله نمی‌شود یا برای عرضه عمومی صورت‌های مالی ارائه نکرده‌اند، می‌توانند از این معافیت بهره‌مند شوند.

توقف استفاده از روش ارزش ویژه

استفاده از این روش زمانی متوقف می‌شود که سرمایه‌گذاری دیگر به عنوان سرمایه‌گذاری در واحد تجاری وابسته یا مشارکت خاص تلقی نشود، مانند تبدیل به واحد تجاری فرعی یا دارایی مالی.

تغییر در منافع مالکیت

اگر منافع مالکیت واحد تجاری کاهش یابد اما همچنان به عنوان سرمایه‌گذاری در واحد تجاری وابسته یا مشارکت خاص طبقه‌بندی شود، باید سود یا زیان مربوط به کاهش منافع مالکیت تجدید طبقه‌بندی شود.

زیان کاهش ارزش

• شواهد عینی کاهش ارزش شامل مشکلات مالی عمده، نقض قراردادها، احتمال ورشکستگی و از بین رفتن بازار فعال است.
• اگر زیان کاهش ارزش شناسایی شود، باید به عنوان یک دارایی واحد آزمون شود و زیان شناسایی‌شده تخصیص داده نمی‌شود.

صورت‌های مالی جداگانه

سرمایه‌گذاری در واحد تجاری وابسته یا مشارکت خاص باید در صورت‌های مالی جداگانه گزارش شود.

مطابقت با استانداردهای بین‌المللی

این استاندارد با استاندارد بین‌المللی حسابداری 28 مطابقت دارد، به استثنای الزام مربوط به استهلاک سرقفلی.

تاریخ اجرا

الزامات این استاندارد برای کلیه صورت‌های مالی که دوره مالی آنها از تاریخ 1/1/1400 و بعد از آن شروع می‌شود، لازم‌الاجرا است.