خلاصه استاندارد حسابداری شماره 15: حسابداری سرمایه‌گذاری‌ها

دامنه کاربرد: این استاندارد به نحوه حسابداری سرمایه‌گذاری‌ها و الزامات افشای اطلاعات مربوط می‌پردازد و باید در تمامی واحدهای تجاری اعمال شود.

تعاريف:

• سرمایه‌گذاری: دارایی که برای افزایش منافع اقتصادی از طریق سود سهام، سود تضمین شده و اجاره نگهداری می‌شود.
• سرمایه‌گذاری بلندمدت: دارایی‌هایی که با هدف استفاده مستمر در فعالیت‌های واحد تجاری نگهداری می‌شوند.
• سرمایه‌گذاری جاری: دارایی‌هایی که بلندمدت نباشند.

انواع سرمایه‌گذاری‌ها: شامل اوراق بهادار، مالکیت سهام، دارایی‌های عینی مثل زمین و ساختمان و سایر موارد.

طبقه‌بندی سرمایه‌گذاری‌ها:

• سرمایه‌گذاری‌های جاری و بلندمدت بر اساس هدف نگهداری و محدودیت‌های واگذاری طبقه‌بندی می‌شوند.
• سرمایه‌گذاری‌های سریع‌المعامله در بازار در صورت وجود بازار فعال به ارزش بازار گزارش می‌شوند.

بهای تمام‌شده سرمایه‌گذاری‌ها: شامل مخارج تحصیل سرمایه‌گذاری و در صورت تحصیل در مقابل مابه‌ازای غیرنقد، به ارزش منصفانه دارایی واگذار شده است.

انعکاس به ارزش بازار: استفاده از ارزش بازار برای سرمایه‌گذاری‌های سریع‌المعامله در بازار به منظور انعکاس صحیح‌تر عملیات واحد تجاری مناسب است.

تعیین ارزش بازار: قیمت‌های میانگین بازار، پیشنهاد خرید یا پیشنهاد فروش می‌توانند برای تعیین ارزش بازار استفاده شوند.

مبلغ دفتری سرمایه‌گذاری‌ها:

• سرمایه‌گذاری‌های سریع‌المعامله به ارزش بازار یا اقل بهای تمام‌شده و خالص ارزش فروش گزارش می‌شوند.
• سایر سرمایه‌گذاری‌ها به اقل بهای تمام‌شده و خالص ارزش فروش منعکس می‌شوند.
• سرمایه‌گذاری‌های بلندمدت به بهای تمام‌شده پس از کسر هرگونه کاهش ارزش انباشته گزارش می‌شوند.

تغییر مبلغ دفتری: افزایش یا کاهش در مبلغ دفتری سرمایه‌گذاری‌های سریع‌المعامله به عنوان درآمد یا هزینه شناخته می‌شود.

واگذاری سرمایه‌گذاری‌ها: تفاوت عواید حاصل از واگذاری و مبلغ دفتری به عنوان درآمد یا هزینه شناخته می‌شود.

تغییر طبقه‌بندی سرمایه‌گذاری‌ها: طبق شرایط مشخص، تغییر طبقه‌بندی بین جاری و بلندمدت انجام می‌شود.

افشا:

• رویه‌های حسابداری برای سرمایه‌گذاری‌ها، مبلغ سرمایه‌گذاری‌های سریع‌المعامله در بازار و محدودیت‌های قابل توجه در تبدیل سرمایه‌گذاری‌ها باید افشا شوند.

تاریخ اجرا: این استاندارد برای دوره‌های مالی که از تاریخ 1/1/1380 و بعد از آن شروع می‌شود، لازم‌الاجراست.

مطابقت با استانداردهای بین‌المللی حسابداری: با اجرای این استاندارد، مفاد استاندارد بین‌المللی حسابداری شماره 25 نیز رعایت می‌شود.